“Hγέτης δεν Γίνεσαι, Γεννιέσαι…”

 

         &. Γράφει ο Ηλίας Γιαννακόπουλος, Blog "ΙΔΕΟπολις"

   *Με αφορμή τα 30 χρόνια από τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου

        Σήμερα, 30 χρόνια από τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου (1996-2026) είναι δύσκολο, διαβάζοντας ή παρακολουθώντας την πολιτική ζωή της χώρας μας ή ακόμη και τα τεκταινόμενα στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, αλλά και των άλλων κομμάτων, να μην αναφωνήσεις σιωπηλά και παραφράζοντας τη γνωστή ρήση της Σιμόν ντε Μπωβουάρ «Γυναίκα γίνεσαι, δεν γεννιέσαι», το πως «Ηγέτης γεννιέσαι, δεν γίνεσαι».

       Η σκέψη αυτή δεν αποσκοπεί στην εξιδανίκευση προσώπων ούτε στην άκριτη νοσταλγία μιας άλλης εποχής. Αναδεικνύει, όμως, τη σπάνια εκείνη πολιτική στόφα που επιτρέπει σε ορισμένους ανθρώπους να υπερβαίνουν τα όρια του κομματικού στελέχους και να μετατρέπονται σε ιστορικά πρόσωπα.

        Ο Ανδρέας Παπανδρέου υπήρξε για πολλούς ένας τέτοιος ηγέτης. Διέθετε το χάρισμα να αφουγκράζεται τα κοινωνικά ρεύματα, να εκφράζει τις προσδοκίες των πολιτών και να εμπνέει πίστη σε ένα συλλογικό όραμα.

    Στη σημερινή πολιτική πραγματικότητα, όπου κυριαρχούν η διαχείριση της επικαιρότητας, η επικοινωνιακή εικόνα και οι εφήμερες συμμαχίες, η απουσία ηγετικών προσωπικοτήτων γίνεται ακόμη πιο αισθητή. Οι οργανωτικοί μηχανισμοί, οι σύμβουλοι και η τεχνολογία μπορούν να κατασκευάσουν πολιτικούς, όχι όμως ηγέτες.

       Γιατί ηγέτης είναι εκείνος που δεν ακολουθεί απλώς την εποχή του, αλλά τη διαμορφώνει. Και αυτή η ιδιότητα μοιάζει περισσότερο με έμφυτο χάρισμα παρά με επίκτητη δεξιότητα.

         Περισσότερο, όμως, Ηγέτης είσαι όταν στον μέλλοντα χρόνο γίνεσαι αντικείμενο μίμησης ή ακόμη όταν σε “διεκδικούν”.

      Το διονυσιακό στοιχείο που χαρακτήριζε τον Ανδρέα Παπανδρέου τον καθιστούσε οικείο ως άνθρωπο στα πλήθη για αυτό για τους περισσότερους ήταν απλά ο ΑΝΔΡΕΑΣ. Το ανθρώπινο στοιχείο συνιστά πάντα  ουσιαστικά γνώρισμα μιας ηγετικής πολιτικής προσωπικότητας.
      Άνθρωπος με έντονα πάθη ο Ανδρέας Παπανδρέου, αλλά και με σκέψη και οράματα που γνώριζε να εκφράζει με τον δικό του μοναδικό τρόπο, απολάμβανε μία πρωτόγνωρη λαοφιλία.

        Δεν έπαψε όμως να αποτελούσε μία αμφιλεγόμενη πολιτική προσωπικότητα για τους αντιπάλους του.
        Ωστόσο, όπως κάθε ηγέτης,  για άλλους αποτελούσε την επιτομή-ορισμό του λαϊκισμού και για άλλους αντικείμενο λατρείας.

        Η ιστορία θα κρίνει τελεσίδικα την προσφορά του στην πολιτική ζωή του τόπου μας, αλλά και την γενικότερη συνεισφορά του στην διακονία του κοινωνικού και εθνικού συμφέροντος.

        Όταν, όμως ακόμη και οι αντίπαλοί του  αναγνώριζαν την τέχνη να εμπνέει και να συνεγείρει τα πλήθη, τότε αποτελεί βυζαντινολογία να αρκούμαστε στα επί μέρους λάθη και τις υπερβολές του.
      Ίσως η μομφή πως με τα προσόντα του και την πρωτόγνωρη λαοφιλία του θα μπορούσε να προσφέρει περισσότερα στην πατρίδα του και στην υστεροφημία του, να συνιστά και τον μεγαλύτερο έπαινό του.

         Κι ακόμα περισσότερο ότι με τη χαρισματική  και ηγετική του παρουσία αδίκησε τον εαυτό του που δεν μπόρεσε να μετουσιώσει σε έργο τις ρηξικέλευθες ιδέες του.
         Ως επιμύθιο για τα ηγετικά χαρίσματα όχι μόνο του Ανδρέα Παπανδρέου αλλά κάθε ηγέτη δεν θα μπορούσαμε να πούμε τίποτε άλλο χωρίς να επισημάνουμε την ικανότητα να συνθέτει, να πείθει και να εμπνέει.

        Ίσως μελαγχολήσουμε αν αναζητήσουμε τα παραπάνω χαρίσματα όχι μόνο στην ηγετική ομάδα του ΠΑΣΟΚ, αλλά και στα υπόλοιπα κόμματα.

         Για πολλούς η σημερινή εικόνα του ΠΑΣΟΚ αδικεί το ίδιο και προσβάλλει τον ιδρυτή του. 

         *To παρόν άρθρο απέχει πολύ από το να αποτελεί μία προσπάθεια εξιδανίκευσης και αγιοποίησης του Ανδρέα Παπανδρέου.