Βιβλιο-ΚΡΙΤΙΚΗ «Πνευματικές Περιπλανήσεις» (Ηλίας Γιαννακόπουλος, Δοκίμια-Άρθρα, Εκδόσεις Γραφή, σελ. 429).

 

                         &.Περιπλανήσεις σε έναν Κόσμο που ρωτά.

     *Γράφει ο Χρήστος Μαγκούφης, πρώην Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Ν. Τρικάλων

         

            Κάποια βιβλία κεντρίζουν την προσοχή του αναγνώστη-αγοραστή με το όνομα του συγγραφέα, κάποια άλλα με τον τίτλο τους, κάποια άλλα με την εικόνα του εμπροσθόφυλλου, μερικά άλλα με το κείμενο του οπισθόφυλλου ή του προλόγου και ίσως-ίσως τα περισσότερα με το πίνακα του περιεχόμενού τους, αν δεν ξεκινήσει από αυτόν ως συνήθως γίνεται.

             Το να κεντρίσει το ενδιαφέρον του αγοραστή-αναγνώστη και να φυλακίσει το βλέμμα του ή και να συνεγείρει τα συναισθήματά του η αφιέρωση του βιβλίου συνιστά κάτι σπάνιο, αν όχι μοναδικό.

           Στην τελευταία περίπτωση ανήκει και το νεοεκδοθέν βιβλίο  «Πνευματικές Περιπλανήσεις» του Φιλολόγου-Συγγραφέα-Αρθρογράφου Ηλία Γιαννακόπουλου.  

        “Αφιερωμένο στους Aνήσυχους του Πνεύματος, στους Aβόλευτους της Ψυχής και στους «Απροσάρμοστους» που τολμούν να περιπλανηθούν”.

           Η αφιέρωση αυτή έχει την ιδιαιτερότητά της, γιατί πέραν όλων των άλλων συνιστά για μένα και ταυτοτικό στοιχείο.

        Μία αφιέρωση που απευθύνεται σε μελετητές και σε αναγνώστες του συγκεκριμένου βιβλίου στο βαθμό που σε παρακινεί από την πρώτη του κιόλας σελίδα σε ένα πλήθος ερωτημάτων, όπως αυτά περιγράφονται παρακάτω.

              Πώς μπορείς να μην αγωνιάς ως άνθρωπος όταν όλα γύρω σου συγκλίνουν στη διαπίστωση πως τελικά είμαστε προϊόντα της Μοίρας μας και όχι της Ελευθερίας της Βούλησής μας;

             Πώς να αδιαφορήσεις όταν διαβάζεις πως πολλοί άνθρωποι διακατέχονται είτε από «Το Σύνδρομο της Αρκούδας», είτε από «Το Σύνδρομο της Πάπιας»;

             Πώς να μην απορείς όταν κάποιοι σε διαβεβαιώνουν πως «Είμαστε οι Λέξεις μας» που ορίζουν την ταυτότητά μας;

           Πώς να μην στοχάζεσαι όταν διαβάζεις ότι ακόμη και ο Ξέρξης δάκρυσε μπροστά στην προοπτική-βεβαιότητα του θανάτου, ενώ οδηγούσε ένα στράτευμα 1.700.000 Περσών;

            Πώς να αποφύγεις την πρόκληση να απαντήσεις στο ερώτημα: «Ποια είναι τα Τιμαλφή της Ιστορικής μας Μνήμης;».

            Πώς να απαλλαγείς ή να αντικρούσεις  τη θέση πως σήμερα στα πεδία των μαχών δεν υπάρχουν Ήρωες;

            Πώς να μην φοβάσαι τους «Μαύρους Κύκνους» που σήμερα πετούν πάνω από την Ελλάδα;

         Πώς να μην προβληματίζεσαι για το σημερινό «Πρόσωπο της Πολιτικής Εξουσίας» στη χώρα μας;

           Πώς να μην λυγίσεις και να μην συγκινηθείς όταν η μνήμη σου σε οδηγήσει στον πρώτο Δάσκαλό σου;

           Πώς να μην σχολιάσεις τις αντιφάσεις των σύγχρονων νέων;

          Πώς να αιτιολογήσεις τη θέση σου πως οι μόνοι σωστοί δρόμοι της ζωής μας είναι οι «απάτητοι δρόμοι;».

            Πώς να μην νιώσεις φόβο και δέος μπροστά στη μικρότητα του “Μεγάλου Ανθρώπου” έναντι της Φύσης;

          Πώς να απαντήσεις σε όλους αυτούς που ισχυρίζονται πως ο Ρατσισμός μας είναι προϊόν τόσο του «Συμπλέγματος Κατωτερότητάς» μας όσο και του «Συμπλέγματος Ανωτερότητάς» μας;

           Πώς να πείσεις τον Εαυτό σου να μη φοβάται το «άλλο», το διαφορετικό;

        Πώς θα μπορούσες να αποδεχτείς πως και ο Χριστός πάνω στο Σταυρό είχε κι αυτός τις ανθρώπινες στιγμές του;

          Πώς μπορείς να αποφύγεις τη μελαγχολία όταν σκεφτείς πως τα χρόνια που πέρασαν είναι πολύ περισσότερα από αυτά που σου έμειναν να ζήσεις;

        Πώς να συνδυάσεις τη θεωρία του «Ελβετικού Τυριού» με τις ανθρώπινες ευθύνες (πολιτικές και προσωπικές) για την Τραγωδία των Τεμπών;

           Πώς θα βρεις τον τρόπο να επικοινωνήσεις σήμερα με τον Παπαδιαμάντη, τον Καβάφη, τον Αναγνωστάκη και τον Σοφοκλή στην προσπάθειά σου να βρεις τους κωδικούς για την ανθρώπινη ζωή;

            Πώς να μη θαυμάζεις τα πετάγματα και το “αβόλευτο” του ανθρώπινου Πνεύματος;

           Και τέλος πώς να μην τρομάζεις στην ιδέα πως σήμερα ο κόσμος φαίνεται να ζει στην «Εποχή των Τεράτων;» (εποχή ΤΡΑΜΠ).

           Οι παραπάνω ερωτήσεις δεν αποτελούν απόσπασμα κάποιων μεταφυσικών, φιλοσοφικών ή υπαρξιακών  αγωνιών-ανησυχιών κάποιου σύγχρονου Έλληνα πολίτη αλλά το απόσταγμα της μελέτης του νεοεκδοθέντος βιβλίου του Ηλία Γιαννακόπουλου με τίτλο "Πνευματικές Περιπλανήσεις".

         Στο βιβλίο αυτό ο συγγραφέας, γνωστός κι από τα άλλα τρία του βιβλία: 1."ΙΔΕΟπολις", 2."Σκέψης Εγκώμιον", 3."Ουκρανικός Πόλεμος" περιηγείται σε χώρους που κινούνται στα  διαρκή ζητούμενα του ανθρώπινου πνεύματος. Από τη Φιλοσοφία και την Ψυχολογία μέχρι και την εποχή ΤΡΑΜΠ και από την Πολιτική και την Οικολογία μέχρι και τα προβλήματα της Γ΄ Ηλικίας.

            Γενικότερα η θεματολογία του βιβλίου  εκτείνεται σε 20 ενότητες και σε 72 κείμενα που καλύπτουν ένα  ευρύτατο φάσμα σύγχρονων και διαχρονικών θεμάτων που κεντρίζουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη και αποτελούν πηγή-ερέθισμα ερωτημάτων.
         Αυτή η περιήγηση-περιπλάνηση σε ένα ευρύτατο φάσμα θεμάτων δεν αιτιολογεί-δικαιολογεί μόνον τον τίτλο του βιβλίου αλλά και την σχέση-αναλογία του ανθρώπινου Πνεύματος με τα αποδημητικά πτηνά.
       Ειδικότερα στον πρόλογο του βιβλίου περιγράφεται αυτή η σχέση-αναλογία:

        «Για πολλούς το ανθρώπινο πνεύμα μοιάζει με τα αποδημητικά πουλιά. Του αρέσουν τα ύψη και οι περιπλανήσεις. Ανησυχεί, αμφισβητεί και αναζητεί νέες θέσεις και φωλιές. Διερευνά τη σκοτεινή πλευρά της πραγματικότητας και δοκιμάζει τις αντοχές του σε νέες "πατρίδες". Απεχθάνεται τη θαλπωρή της μονιμότητας και του δοκιμασμένου και αρέσκεται στην αλλαγή και στους νεωτερισμούς.           

             Το ανθρώπινο πνεύμα ως ένα αποδημητικό πουλί ή ως ένας αιώνιος ταξιδευτής-περιηγητής δεν γνωρίζει πατρίδα και ούτε βολεύεται στην ασφάλεια της "άγκυρας". Αναζητά συνεχώς νέους τόπους και λιμάνια όχι για κουρνιάσει στην ακινησία αλλά για να σχεδιάσει το επόμενο πέταγμα-ταξίδι».

              Γενικότερα το βιβλίο «Πνευματικές Περιπλανήσεις» του Ηλία Γιαννακόπουλου ανήκει στην κατηγορία των βιβλίων που δεν απαντούν, αλλά ερωτούν. Δεν επιδιώκουν να καθησυχάσουν τον αναγνώστη με έτοιμες βεβαιότητες. Τον ταράζουν δημιουργικά, τον υποχρεώνουν να σταθεί, να αναμετρηθεί με τα ερωτήματα που συγκροτούν το ηθικό και πνευματικό του αποτύπωμα. Η γραφή του συγγραφέα πετυχαίνει να  μετατρέψει την προσωπική αγωνία σε συλλογικό στοχασμό.

        Γιατί στην εποχή της ταχύτητας και των έτοιμων απαντήσεων-λύσεων το βιβλίο του Ηλία Γιαννακόπουλου «Πνευματικές Περιπλανήσεις» μάς υπενθυμίζει και μας προτρέπει να στοχαστούμε  πως το σημαντικό δεν είναι μόνο να ζεις μέσα στον κόσμο, αλλά να τον ερμηνεύεις. Και, όπου χρειάζεται, να τον αμφισβητείς και να τον αλλάζεις.

          Και τότε είναι που ο αναγνώστης αποπειράται τον τελικό(!) ορισμό του ανθρώπου έχοντας υπόψη του και τη ρήση του Σοφοκλή που αποκτά ανατριχιαστική επικαιρότητα με όσα ζούμε ως ανθρωπότητα στις μέρες μας:

                  “Πολλά τα δεινά, κι ουδέν ανθρώπου δεινότερον πέλει”

         Ο άνθρωπος με άλλα λόγια είναι ικανός για το ύψιστο πνευματικό πέταγμα αλλά και για την πιο οδυνηρή-συντριπτική πτώση.

         Και το ερώτημα δεν είναι αν απλώς  περιπλανηθούμε, όπως μας καλεί και το βιβλίο «Πνευματικές Περιπλανήσεις», αλλά αν αυτή η περιπλάνηση είναι συνειδητή και στοχεύει στην πνευματική ανάταση και ανάταξη του ανθρώπου.